Μιχάλης Κατσαρός. Ο ποιητής της ήττας και της αξιοπρέπειας

Γεννημένος στην Κυπαρισσία το 1921, μαχητής του ΕΛΑΣ, μέλος του ΚΚΕ, διαφώνησε αργότερα και τράβηξε τον δικό του μοναχικό δρόμο, παραμένοντας μέχρι το τέλος της ζωής του -στις 21 Νοέμβρη 1998- ο ανυπότακτος ποιητής της ήττας και της αξιοπρέπειας.

Σας αραδιάζω τα εμπόδια:

η επέμβασις των γεγονότων των ήχων των παρατάξεων

η επέμβασις των πλοίων από το άγριο πέλαγος

οι λαϊκοί ρήτορες το στήθος μου οι φωνές

οι φάμπρικες

ο Οχτώβρης του ‘17

το 1936

ο Δεκέμβρης του ’44…


Για τούτο θα παραμείνω με τα κουρέλια μου

όπως με γέννησε η Γαλλική Επανάσταση

όπως με γέννησε η απελευθέρωση των νέγρων

όπως με γέννησες μάνα μου Ισπανία

ένας σκοτεινός συνωμότης.

(από το «Κατά Σαδδουκαίων»)

Το υπόγειο-Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι

Στις αναμνήσεις  κάθε ανθρώπου υπάρχουν πράγματα που δεν  τα εμπιστεύεται σ΄όλο  τον κόσμο, αλλά μόνο στους  φίλους του. Υπάρχουν  άλλα που δεν τα εμπιστεύεται  στους φίλους του, τα λέει μονάχα στον εαυτό του, κι αυτό στα κρυφά. Και τέλος, υπάρχουν κι εκείνα που ο άνθρωπος φοβάται να τα ομολογήσει και στον ίδιο του τον εαυτό και τέτοια λογής  πράγματα μαζεύονται πολλά σε κάθε καθωσπρέπει άνθρωπο.

Ο κόμπος έφτασε στο χτένι

Βρισκόμαστε στο σημείο μηδέν. Η διαπραγμάτευση πλέον έχει λάβει σαφή πολιτικά χαρακτηριστικά καθώς από τα χέρια των τεχνοκρατών η διαπραγμάτευση έχει περάσει σε κορυφαίο επίπεδο. Οι επικοινωνιακές τακτικές πλέον ξεπερνιούνται και εδώ που έχουμε φτάσει όλοι οι “παίκτες” πρέπει να ανοίξουν τα χαρτιά τους. Μετράμε ώρες και μέρες πριν από τις κρίσιμες πολιτικές αποφάσεις. Οι δανειστές της χώρας μας λένε – τυπικά- ότι δεν υπάρχουν τελεσίγραφα αλλά ο κόμπος έχει φτάσε στο χτένι. Η πρόταση των “θεσμικών εταίρων” προς την ελληνική κυβέρνηση ήταν αναμενόμενο να απορριφθεί. Καθώς το πλαίσιο των όρων που θέτουν για να αποδεχθεί η ελληνική πλευρά ξεπερνά ακόμη και τους πιο αισιόδοξους που υποστήριζαν ότι μπορεί να υπάρξει ένας αμοιβαία επωφελής συμβιβασμός.

Μία συμφωνία η οποία θα γυρίζει την χώρα στη δεκαετία του 60, δεν γίνεται αποδεκτή όχι μόνο από την κυβέρνηση αλλά κυρίως από τους πολίτες η οποία θα κληθούν και πάλι να αναλάβουν τα σκληρά βάρη. Μέσα στο πλαίσιο αυτό καταγράφονται απόψεις πως ούτε η κοινωνία, ούτε η οικονομία αντέχουν  ένα αδιέξοδο με απρόβλεπτες και κυρίως οδυνηρές επιπτώσεις. Καλούν δε τον πρωθυπουργό – ως έχων την συνολική ευθύνη, χωρίς άλλες καθυστερήσεις να αποφασίσει και να δώσει το τελικό σήμα για να ολοκληρωθεί η συμφωνία.

Ποια συμφωνία; Την πρόταση των δανειστών, την πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης ή κάτι αντίστοιχο του email Χαρδούβελη; Εδώ καλούνται να πάρουν θέση υπεύθυνα και χωρίς κραυγές όλα τα κόμματα της βουλής. Και να πουν ακριβώς τι θέλουν και πρωτίστως φυσικά η κυβέρνηση η οποία έχει και την ευθύνη της διαπραγμάτευσης. Όλα τα άλλα είναι παράταιρα.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό ακούγονται φωνές ότι και ο Τσίπρας να θέλει δεν το αφήνει το κόμμα και τον τραβάει από το μανίκι. Αυτή είναι μια εύκολη ανάγνωση. Αυτό που πρέπει να γίνει αντιληπτό είναι ότι εάν έρθει μια συμφωνία και ανάψει το πράσινο φως το υπουργικό συμβούλιο, τότε – ανεξάρτητα από αντιρρήσεις και ενστάσεις θα περάσει και από τα όργανα του ΣΥΡΙΖΑ. Και το κυριότερο ο ίδιος ο πρωθυπουργός δεν θα φέρει προς ψήφιση μια συμφωνία η οποία εκ προτέρων θα έχει απορριφθεί όχι μόνο από τον ΣΥΡΙΖΑ και τους Ανεξάρτητους Έλληνες αλλά και από τους πολίτες.

Το “μικρό” λάθος του ΔΝΤ

Τι και αν έκανες ένα “μικρό λάθος”, σημασία έχει να υπηρετείς σταθερά την πολιτική σου, ακόμη και αν η ύφεση εκτοξεύεται πάνω από το προσδοκώμενο. Πριν από τρεις μέρες, ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ Ολιβιέ Μπλανσάρ αναφερόμενος στις διαπραγματεύσεις κυβέρνησης με τους θεσμικούς εταίρους, μεταξύ άλλων χαρακτήρισε “γενναιόδωρο” το συνταξιοδοτικό σύστημα, μίλησε για περικοπές στους δημοσίους υπαλλήλους αλλά και περισσότερα διαρθρωτικά μέτρα για μία “βιώσιμη ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα”. Δηλαδή για όσους δεν κατάλαβαν όχι μόνο δεν είναι αξιόπιστα τα μέτρα της ελληνικής κυβέρνησης αλλά χρειάζεται περισσότερη λιτότητα.
Για όσους δεν τον γνωρίζουν ο Ολιβιέ Μπλανσάρ πριν από περίπου δύο χρόνια είχε παραδεχτεί ότι ο πολλαπλασιαστής που χρησιμοποιήθηκε στο πρώτο Μνημόνιο ήταν λανθασμένος. Με αποτέλεσμα να πέσει έξω από τις προβλέψεις που είχαν για την ελληνική οικονομία. Την περίοδο του πρώτου μνημονίου, αλλά και μετά το Ινστιτούτο της ΓΣΕΕ είχε προειδοποιήσει για ανεργία 30% και πολλά άλλα και δυστυχώς επαληθεύτηκε. “Το μνημόνιο θα μπορούσε να αποφευχθεί, η τρόικα βάσισε τις πολιτικές της, σε λάθος στοιχεία” δήλωσε στην εξεταστική επιτροπή για τα μνημόνια ο Σάββας Ρομπόλης. «Τους προειδοποιούσαμε για ανεργία 30% λόγω των υφεσιακών μέτρων και μας απαξιώναν λέγοντας πως αν φτάσει η ανεργία στο 30% θα γίνει επανάσταση στην Ελλάδας» είπε. Ας κρατήσουμε μία ακόμη αναφορά του Σάββα Ρομπόλη για λάθος συνταγή του ΔΝΤ η οποία βασίζεται σε δύο πυλώνες. Την αναδιάρθρωση του χρέους και την υποτίμηση του νομίσματος. Εκτιμώντας πως αν εφαρμοσθεί η συνταγή του ΔΝΤ – όπως έγινε στην Λατινική Αμερική – θα έχουμε διαχείριση φτωχοποίησης του πληθυσμού. 
Ο κ. Μπλανσάρ ο οποίος αναμένεται να αποχωρήσει από το ΔΝΤ τα κατάφερε μια χαρά... Η ύφεση από το προσδοκώμενο 3,3% έφτασε στο 24%, οι άνεργοι πέρασαν το ένα εκατομμύριο, χιλιάδες μαγαζιά έκλεισαν, χρεοκοπημένα Ταμεία. Το πείραμα απέτυχε. Αλλά θέσεις και απόψεις πως δεν υπήρχαν άλλες επιλογές, παρά μόνο η χρεωκοπία. Οι θεωρίες περί αχαρτογράφητων υδάτων, δεν μειώνουν τις πολιτικές ευθύνες, ούτε φυσικά απαλλάσσουν όσους με περισσή θέρμη είναι υπερασπιστές των πιο σκληρών μνημονιακών πολιτικών.

Όνειρα θερινής νυκτός

Η απουσία κατανόησης της πολιτικής πραγματικότητας αλλά και του οικονομικού περιβάλλοντος, όλο και περισσότερο κακοφορμίζει καθώς βλέπουμε πολιτικούς να μετατρέπονται σε σχολιαστές, υποκαθιστώντας τον ρόλο δημοσιογράφων αλλά και δημοσιολόγων. Η αδυναμία άντλησης συμπερασμάτων στα χρόνια της κρίσης και κυρίως η ανυπαρξία παραγωγής πολιτικής, αναγκάζει κόμματα και εκπροσώπους τους να αλλάζουν ρόλους, να καταγράφουν την πραγματικότητα, όπως πολλές φορές κάκιστα κατανοούν, και κυρίως να εκφράζουν δημόσια τις επιθυμίες τους. Τι είδαμε τα τελευταία χρόνια;

Το σύστημα να βρίσκεται σε βαθιά κρίση και τις παραδοσιακές συστημικές δυνάμεις να είναι ανίκανες να δημιουργήσουν εκείνες τις διόδους για να μεταφέρουν τα λαϊκά αιτήματα. Η πτώση της ηγεμονικής τους ικανότητας έδωσε τη δυνατότητα να αναπτυχθούν άλλες δυνάμεις και από τα δεξιά αλλά και από τα αριστερά. Η εικόνα αυτή λίγο ή πολύ καταγράφεται πλέον και σε πολλές χώρες της Ευρώπης. Η ανάγνωση της σημερινής πολιτικής συγκυρίας με όρους παλαιάς κοπής, από συστημικές πολιτικές δυνάμεις, τις εγκλωβίζει σε ένα άχαρο ρόλο πολιτικού σχολιαστή. Και έτσι αδυνατούν να αντιληφθούν ότι δεν υπάρχει θέμα επιστροφής στην “κανονικότητα” της κυβερνητικής εναλλαγής με όμοια πολιτικά κόμματα, όπως γινόταν μέχρι τις βουλευτικές εκλογές της 25ης Ιανουαρίου. Βλέπουμε λοιπόν, μόλις σε ένα διάστημα τεσσάρων μηνών να επανέρχονται σενάρια για ένα μικρό διάλειμμα στην πολιτική ιστορία του τόπου από δυνάμεις που δεν μπορούν να κατανοήσουν όχι μόνο το μήνυμα της κάλπης της 25ης Ιανουαρίου αλλά και τις ανακατατάξεις που έχουν σημειωθεί στο κοινωνικό επίπεδο. Ταυτόχρονα η άγνοια για το εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ προκαλεί αντικατοπτρισμούς σε εκείνες τις δυνάμεις, παλαιές αλλά και “νέες” καθώς ονειρεύονται διασπάσεις, συγκρούσεις ανελέητες με πολιτικό επίδικο “ευρώ ή δραχμή”. Είναι χαρακτηριστικό ότι πλείστες των δηλώσεων πολιτικών έχουν ως σημείο αναφοράς την διαπάλη στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ ενόψει μιας ενδεχόμενης συμφωνίας, καθώς εκφράζουν διακαώς την επιθυμία τους, που δεν είναι άλλη να βάλουν πόδι στην κυβερνητική εξουσία.

Να το επαναλάβουμε. Άλλο η επιθυμία και άλλο η πραγματικότητα. Και αυτό επισήμανε και ο συγγραφέας Πάολο Κοέλιο με το πλέον απλό και κατανοητό τρόπο. Δηλαδή, “η επιθυμία δεν είναι αυτό που βλέπεις, αλλά αυτό που φαντάζεσαι”.

Η δημιουργική ασάφεια της αντιπολίτευσης

Ωραία πολλά λένε και γράφονται για την “δημιουργική ασάφεια” της κυβέρνησης, αλλά για την... γκροτέσκο στάση της αντιπολίτευσης “δεν ανοίγει μύτη”. Τα παραδείγματα είναι πολλά, αρκεί κανείς προσεχτικά διαβάσει δηλώσεις και συνεντεύξεις αρχηγών αλλά και στελεχών κομμάτων που βρίσκονται απέναντι στην κυβέρνηση. Νέα Δημοκρατία, ΠΑΣΟΚ και Ποτάμι, ζητάνε από την κυβέρνηση να σταματήσει τα επικοινωνιακά κόλπα, ζητώντας να υπάρξει συμφωνία με τους θεσμικούς εταίρους γιατί η χώρα πάει στα... βράχια. Η ΝΔ ζητά εδώ και τώρα συμφωνία για να σταματήσει ο κύκλος της αβεβαιότητας ενώ την ίδια στιγμή το Ποτάμι ζητά συμφωνία αλλά ταυτόχρονα επισημαίνει ότι “ο λαός όμως δεν έχει δώσει λευκή επιταγή στο σύμπλεγμα ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ για να «δέσει» τη χώρα με ένα νέο μνημόνιο”. 
Από την πλευρά της Χαριλάου Τρικούπη το μήνυμα προς στην κυβέρνηση είναι ότι “πρέπει, επιτέλους, να σταματήσει τα ψέματα, να σταματήσει τα επικοινωνιακά τεχνάσματα και να προχωρήσει, τις επόμενες μέρες, σε μια συμφωνία. Δεν υπάρχει άλλος χρόνος”. Τι καταλαβαίνουμε; Τίποτα. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζητάνε να υπάρξει συμφωνία, αλλά δεν βάζουν τα χέρια τους στην φωτιά. Μέχρι σήμερα κανένα κόμμα δεν έχει τοποθετηθεί συγκεκριμένα εάν συμφωνεί ή όχι με την μείωση των συντάξεων. Όσο για τα εργασιακά αρνούνται να τοποθετηθούν εάν επιθυμούν την επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων. 
Είναι και αυτό μια... “δημιουργική ασάφεια”. Σωστά επισήμανε χθες, ο Γ. Σαραντάκος από την στήλη “υστερόγραφο” του "Εθνους", ότι “η χώρα έχει αυτή την ώρα ανάγκη από ξεκάθαρες επιλογές και λύσεις”. Αλλά αυτή η επισήμανση δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ αλλά και τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Οι απλουστεύσεις και η επιχειρηματολογία ότι η ατέρμονη ανάλυση θυμίζει εν πολλοίς ένα σχολικό 15μελές (φωτογραφίζοντας την κυβέρνηση) κάθε άλλο παρά στηρίζεται σε στοιχεία και την σημερινή πραγματικότητα. Εν κατακλείδι για να υπάρξει συμφωνία χρειάζονται αμοιβαίες υποχωρήσεις και από τις δύο πλευρές. Αλλά και την σαφή στάση κομμάτων που έχουν στον αρμό τους τον κυβερνητισμό. Σύντομα πάντως θα κληθούν να πάρουν θέση και θα κριθούν πρωτίστως από τους ψηφοφόρους τους. 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο "Εθνος" 

Τι σημαίνει “έντιμος συμβιβασμός”

Και πάλι στο σημείο μηδέν; H ανοίγει ένα παράθυρο για την επίτευξη συμφωνίας στο παραπέντε;

Τι έχουμε καταλάβει μέχρι τώρα; Τα πάντα και τίποτα. Το παιχνίδι που παίζεται από την πλευρά των δανειστών φαίνεται πως είναι διπλό. Από την μία πλευρά αφήνουν χαραμάδα συμφωνίας και από την άλλη στυλώνουν τα πόδια θέτοντας μια σειρά ζητήματα τα οποία δεν μπορεί να δεχθεί η ελληνική κυβέρνηση. Παίζουν το ρόλο του “κακού” και του “καλού”; Πιθανόν. 

Την ίδια χρονική και κρίσιμη στιγμή, στο εσωτερικό της χώρας, ακούγονται φωνές - εμμέσως λένε τα ίδια που μας λένε οι δανειστές, οι οποίες χαρακτηρίζουν παράλογο να θέτει η ελληνική κυβέρνηση “κόκκινες γραμμές”. Μεταξύ αυτών ορισμένοι ζητούν να πάρει πίσω η κυβέρνηση αποφάσεις όπως ότι δεν θα πάρει υφεσιακά μέτρα. Γιατί άκουσον άκουσον η οικονομία οδηγείται σε μεγαλύτερη ύφεση, με στραγγαλισμό κάθε ρευστότητας και την επικράτηση ενός κλίματος γενικευμένης αβεβαιότητας. Καλούν δε την κυβέρνηση και προσωπικά τον πρωθυπουργό να σταματήσουν τις κωλυσιεργίες και τις κινήσεις εντυπωσιασμού. Επί της ουσίας δηλαδή να συνεχίσει το έργο της προηγούμενης κυβέρνησης. Είναι καθαρό ότι οι δανειστές και εγχώριοι θαυμαστές τους προσπαθούν να πιέσουν την ελληνική κυβέρνηση να δεχτεί μέτρα, τα οποία ο ίδιος ο ελληνικός λαός τα απέρριψε στις 25 Γενάρη. Έχοντας ως μοχλό πίεσης το στενό πλαίσιο οικονομικής ασφυξίας.

 Εάν όμως ο ΣΥΡΙΖΑ και οι ΑΝΕΛ κάνουν πίσω από την θέση τους για έναν “έντιμο συμβιβασμό” ή να δεχθούν περαιτέρω μειώσεις στις συντάξεις και περαιτέρω αποσάθρωση των εργασιακών σχέσεων δεν έχει κανένα νόημα να κυβερνούν. Εάν δεν σέβονται τη συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου οι δανειστές γιατί να την σεβαστεί η ελληνική κυβέρνηση;

Ο “έντιμος συμβιβασμός” εάν οδηγεί την χώρα προς τα πίσω, δεν είναι “έντιμος” αλλά “επώδυνος”. Η κυβέρνηση έχει “υπογράψει” με τον ελληνικό λαό ένα συμβόλαιο που γράφει ότι θα βελτιώσει την κατάσταση την επόμενη τετραετία. Ως εκ τούτου δεν μπορεί να πάει σε μια συμφωνία η οποία όχι μόνο τη χειροτερεύει, αλλά πρόκειται να ισοπεδώσει εντελώς την ελληνική κοινωνία.

Κραυγές και τρομοϋστερία

Ένα από τα πρώτα θέματα που κυριαρχούν – και ορθώς, είναι η αύξηση του αριθμού οικονομικών μεταναστών και προσφύγων στα νησιά Αιγαίου. Το θέμα αυτό ωστόσο, όπως και πολλά άλλα, αντιμετωπίζεται μέσα από τις μυλόπετρες της πολιτικής αντιπαράθεσης. Η Νέα Δημοκρατία και ο Αντώνης Σαμαράς το έχουν κάνει σημαία ενώ ακολουθεί ασθμαίνοντας και το ΠΑΣΟΚ του Ευάγγελου Βενιζέλου. Η επαναφορά της τρομοϋστερίας, δεν είναι κάτι καινούργιο. Επί της προηγούμενης κυβέρνησης, ο τότε πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς μιλούσε για "1,5 εκατ. λαθρομετανάστες που έχουν καταλάβει τις πόλεις μας". Κατασκεύασαν και την Αμυγδαλέζα λύνοντας σύμφωνα με όσα μας έλεγαν το μεταναστευτικό. Αξίζει να υπογραμμίσουμε ότι τρεις χώρες – η Ιταλία, η Ισπανία αλλά και η Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, με κυβερνήσεις συντηρητικές δεν μπόρεσαν να αντιμετωπίσουν το θέμα. Ωστόσο, χρειάζεται μια καθαρή ματιά και ψυχραιμία.
Από τα στοιχεία φαίνεται πως θα υπάρξει μία αύξηση των εισερχομένων στη χώρα μας, μέσα στο 2015. Πέρσι ο αριθμός των εισερχομένων έφτασε περίπου στις 77.000 και φέτος, σύμφωνα με την 'Υπατη Αρμοστεία μπορεί να φτάσει στις 100.000. Τουλάχιστον 8.000 άνθρωποι διασώθηκαν στα νερά της Μεσογείου από τις αρχές του Απριλίου, σύμφωνα με το Νορβηγικό Συμβούλιο Προσφύγων. Όπως αναφέρει το Νορβηγικό Συμβούλιο Προσφύγων (NRC) πάνω από 221.000 άνθρωποι έχουν εισαχθεί παράνομα σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2014 δια θαλάσσης, αριθμός τριπλάσιος σε σχέση με τα καταγεγραμμένα στοιχεία του 2013. Μάλιστα το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων Ansa ανέφερε ότι περίπου 10.000 μετανάστες επιχείρησαν τις τελευταίες έξι ημέρες να περάσουν τα ιταλικά σύνορα δια θαλάσσης και μόνο σε μία ημέρα η ιταλική ακτοφυλακή διέσωσε 1.511 ανθρώπους σε δώδεκα διαφορετικές επιχειρήσεις. Η τραγωδία αποτυπώνεται και από την αναφορά της μη κυβερνητικής οργάνωσης "Σώστε τα παιδιά" ότι περίπου 400 πρόσφυγες πνίγηκαν όταν το πλοιάριο στο οποίο επέβαιναν βυθίστηκε στη Μεσόγειο στην προσπάθειά τους να φτάσουν από τη Λιβύη στην Ιταλία.
Η πραγματικότητα δεν μπορεί να κρυφτεί, και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με κραυγές και υστερίες. Απαιτείται ορθολογική αντιμετώπιση της κατάστασης και κυρίως κοινός συντονισμός με κράτη που δέχονται αυξημένες ροές όπως η Ιταλία, η Μάλτα και η Ισπανία.

Η αναζήτηση της αλήθειας

Πολύ σκόνη σηκώθηκε για δύο θέματα που απασχόλησαν την βουλή την τελευταία εβδομάδα. Η συγκρότηση εξεταστικής επιτροπής για τα μνημόνια αλλά και η σύσταση της επιτροπής για τον έλεγχο του χρέους. Ως πρώτο και μείζον θέμα σημειώνεται ότι όχι μόνο ήταν προεκλογική δέσμευση του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και των Ανεξαρτήτων Ελλήνων, αλλά αποτέλεσε και θέση – δέσμευση της Νέας Δημοκρατίας, πριν από τις εκλογές του 2012. Βέβαια, το σημερινό κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ξέχασε την προεκλογική του δέσμευση, προφανώς για πολιτικούς λόγους καθώς συγκυβέρνηση με το ΠΑΣΟΚ, και δεν θα ήθελε να στεναχωρήσει τον “συνεταίρο” του. 

Η σύσταση εξεταστικής επιτροπής για την υπαγωγή της χώρας μας στο μνημόνιο και ότι επακολούθησε, δεν είναι ένα “παιχνίδι” πολιτικών εντυπώσεων. Όσοι νομίζουν ότι υποκρύπτονται επιδιώξεις για ρεβάνς μάλλον κάνουν λάθος. Ο ελληνικός λαός πρωτίστως, πρέπει να μάθει τους λόγους αλλά και τις πολιτικές ευθύνες που οδηγήθηκε η χώρα σε ακραίες καταστάσεις. Κάποιοι επιχειρώντας να υποβαθμίσουν την σημασία της σύστασης εξεταστικής επιτροπής, γυρνάνε τον χρόνο πίσω. Η ΝΔ ζητάει η έρευνα να ξεκινήσει από το 1981 ενώ το ΠΑΣΟΚ να περιληφθεί και η χρονική περίοδος της διακυβέρνησης Καραμανλή. 

Ουδείς ωστόσο αμφισβητεί ότι πτυχές των προβλημάτων έχουν χρονικό βάθος. Ιδού λοιπόν, πεδίο δόξης λαμπρόν, κατά την διάρκεια των ερευνών της εξεταστικής επιτροπής να συζητηθούν και πλευρές προβλημάτων που άπτονται χρονικά, πριν από το 2009. Το δεύτερο θέμα αφορά την επιτροπή για τον έλεγχο του χρέους. Εδώ τα είδαμε όλα. Σφοδρή κριτική, επιχειρώντας να πείσουν ότι είναι μια επιτροπή για το θεαθήναι και η οποία έρχεται εμμέσως σε αντίθεση με την κυβέρνηση για το χρέος. Αλήθεια, εάν πράγματι είναι άχρηστη η επιτροπή προς τι το μίσος και ο αλληλοσπαραγμός; Και οι δύο επιτροπές, αν και είναι ξεχωριστός ο ρόλος τους, ταυτίζονται στο ένα και μεγάλο θέμα. Το χρέος. Και ταυτόχρονα απαντούν στο κοινό περί δικαίου αίσθημα. 

Ας αφήσουμε λοιπόν, τις τεχνικές της προπαγάνδας στην άκρη. Η αναζήτηση της αλήθειας, δεν είναι μόνο θέμα των πολιτικών, αλλά κυρίως όσων πλήρωσαν την νύφη τα τελευταία χρόνια. Και αυτοί πρέπει να μάθουν την αλήθεια.

Τα... όμορφα σενάρια όμορφα καίγονται

Αν και η κυβέρνηση έχει κλείσει δύο μήνες ζωής, ήδη έχουν αρχίσει τα σενάρια για μια «νέα» κυβέρνηση η οποία θα προέλθει μέσα από τις διαδικασίες της Βουλής. Το «νέο όραμα» έχουν υιοθετήσει βουλευτές του Ποταμιού αλλά και βουλευτές από το «γαλάζιο» στρατόπεδο. Ενα από τα σενάρια που ακούμε και διαβάζουμε είναι ότι θα αποχωρήσουν οι βουλευτές των Ανεξάρτητων Ελλήνων και το Ποτάμι του Σταύρου Θεοδωράκη θα δώσει απλόχερα τη στήριξή του στη νέα κυβέρνηση.
Ανεξάρτητα από το εάν το άθροισμα δεν βγαίνει, οι σεναριογράφοι πάντα αρέσκονται να βρίσκουν τις «καλύτερες» ιδέες στα χαρτιά. Οι ευφάνταστοι σεναριογράφοι ακόμη ασκούνται -επί χάρτου- ότι μπορεί από την παρούσα Βουλή να προκύψει ακόμη και «οικουμενική» κυβέρνηση. Γαλάζιος βουλευτής μάς αποκάλυψε ότι «η ΝΔ είναι έτοιμη, εάν τυχόν ζητηθεί, για τη σωτηρία της πατρίδος, για μια κυβέρνηση εθνικού σκοπού, ειδικού χρόνου όχι απεριόριστου, ώστε να λυθούν αυτά τα προβλήματα». Μάλιστα σημείωσε ότι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης «δεν έχει αντίρρηση και αν ζητηθεί θα ανταποκριθεί».
Κάποιοι άλλοι δεν αποκλείουν και ρήξη στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ - έχουν βγάλει τα κομπιουτεράκια και μετράνε πόσοι βουλευτές μπορεί να διαφωνήσουν, αποστερώντας από την κυβέρνηση την πλειοψηφία των 151 βουλευτών. Σαν κερασάκι στην τούρτα ήρθε και η δήλωση του Αντώνη Σαμαρά στο Bloomberg πως «αν το σχέδιο είναι να παραμείνει η Ελλάδα στη ζώνη του ευρώ, θα παράσχουμε στήριξη». Τη δήλωση του Αντ. Σαμαρά, το πρακτορείο την ερμήνευσε ως πρόθεση να συμμετέχει σε κυβέρνηση συνεργασίας, εάν οι παραχωρήσεις που θα ζητηθούν από τους εταίρους για τη χρηματοδότηση της χώρας δημιουργήσουν ρήγμα στον κυβερνητικό συνασπισμό.
Ωστόσο, στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου η ΝΔ βγήκε από την πόρτα της κυβερνητικής εξουσίας. Σήμερα φαίνεται πως επιθυμεί να μπει από το... παράθυρο. Θα μπορούσε να πει κανείς πως όλα αυτά τα «όμορφα» σενάρια είναι και η ύστατη προσπάθεια επιβίωσης ενός πολιτικού συστήματος που βρίσκεται σε πλήρη αποδρομή. Και ως εκ τούτου είναι αντιληπτό ότι οι σεναριογράφοι θέλουν οι επιθυμίες τους να γίνουν πραγματικότητα. Συνδιαμορφώνοντας μέσω της σημερινής σύνθεσης της Βουλής ένα νέο κυβερνητικό σχήμα.

Η μεταμόρφωση των... «άμεμπτων»

Ο χρόνος, λένε, μετρά αντίστροφα. Ορθώς. Οπως σωστά επισημαίνεται ότι η επόμενη εβδομάδα θα κρίνει εν πολλοίς εάν θα ανάψει το «πράσινο φως» για την εκταμίευση μέρους των δόσεων. Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα. Υπάρχουν όμως και οι μικρές εικόνες που αποτυπώνουν την καθημερινή ζωή των πολιτών. Ρώτησα λοιπόν προχθές, τον φίλο μου τον Βαγγέλη «τι γίνεται» και αν «κινείται η αγορά». «Οχι», μου απάντησε. Λογική η απάντηση, όπως και λογικά όσα μου είπε αμέσως μετά: «Μη νομίζεις ότι παρακολουθούν όσα λέτε και γράφετε εσείς οι δημοσιογράφοι. Ο κόσμος κινείται σε διαφορετικούς ρυθμούς. Ωστόσο περιμένουν, ελπίζουν». «Υπάρχει ακόμη αυτή η ανοχή και ελπίδα στην κυβέρνηση;», ρώτησα. για να μου απαντήσει μονολεκτικά «ναι».
Το ίδιο ερώτημα έθεσα και σε ιδιοκτήτη ενός μικρού «σούπερ μάρκετ» στη γειτονιά μου. Τα ίδια μου είπε. Πέταξε όμως και το καρφί του. «Είδαμε και τα χαΐρια των προηγούμενων. Μας έβαλαν το χέρι τους βαθιά στη τσέπη μας». Αυτή είναι λοιπόν η καθημερινότητα. Οι πολίτες συνεχίζουν να μετρούν τα ευρώ στην τσέπη τους, συνεχίζουν να λογαριάζουν αν μπορούν να πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους. Αυτό τους «καίει» και όλα τα άλλα τα ακούνε «βερεσέ».
Οπως οι αψιμαχίες αντιπολίτευσης και κυβέρνησης που εστιάζονται στο εάν θα έρθει ή όχι στη Βουλή η συμφωνία της 20ής Φεβρουαρίου, οι παρελάσεις και ό,τι άλλο μπορεί κανείς να σκαρφιστεί στο παιχνίδι των εντυπώσεων. Ο δημόσιος διάλογος συνεχίζει να κινείται στην ίδια πεπατημένη οδό. Μόνο που άλλαξαν οι ρόλοι. Παράδειγμα, βλέπουμε ξαφνικά «άμωμους» και «άμεμπτους» να γίνονται κήνσορες της ηθικής. Οσοι δηλαδή τα τελευταία χρόνια είχαν πιει το «αμίλητο νερό». Ταυτόχρονα, «άμεμπτοι» και νεόκοποι πολιτικοί, ως νέοι «τρανσφόρμερ», πλέον κατατροπώνουν τη νέα κυβέρνηση, ασκώντας ακόμη και «αριστερή» κριτική.
Ουδεμία έκπληξη... Τα έχουμε δει όλα. Εχουμε χάσει τα αβγά και τα πασχάλια. Μέσα λοιπόν σε αυτό το σουρεάλ σκηνικό οι πολίτες συνεχίζουν να βρίσκονται αλλού. Αυτή είναι η πραγματικότητα που, όσο και αν προσπαθήσεις, δεν μπορείς να την αλλάξεις.

Τα «ηθικά» μηνύματα των ισχυρών

Επειδή ακούμε λέξεις όπως «ασφυξία», «τελευταία ευκαιρία» και άλλους πολλούς επιθετικούς προσδιορισμούς, καλό είναι να επισημάνουμε ότι τα τελευταία χρόνια ζήσαμε αλλεπάλληλα «σοκ», «προγράμματα» που θα έβγαζαν τη χώρα από το αδιέξοδο. Μάλιστα υπουργοί Οικονομικών προηγούμενων κυβερνήσεων προσδιόριζαν και τον χρόνο που θα αφήσει η χώρα πίσω της τις πολιτικές λιτότητας. «Υπάρχει φως στο βάθος του τούνελ» μας έλεγαν. Ωστόσο όλοι αυτοί διαψεύστηκαν καθώς τα μνημόνια και οι εφαρμοστικοί νόμοι έπεφταν σαν το χαλάζι.
Ο ορυμαγδός δηλώσεων, η αναπαραγωγή ειδήσεων -ανεξάρτητα από τον χρωματισμό τους- κατέκλυσε ελληνικά και διεθνή ΜΜΕ. Οπως και τώρα. Ας κρατήσουμε, ωστόσο, μια πρόσφατη δήλωση του προέδρου της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, σε γερμανική εφημερίδα, άκρως διαφωτιστική για όλους. Ο πρόεδρος της Κομισιόν σημείωσε ότι δεν υπάρχει ενδεχόμενο Grexit, προσθέτοντας ωστόσο και τα εξής: «Κάποιοι στην Ευρώπη δεν έχουν καταλάβει ποια είναι η κοινωνική κατάσταση στην Ελλάδα». Η απάντηση όμως μπορεί να είναι ότι το έχουν καταλάβει, αλλά ουδόλως τους νοιάζει εάν η ανέχεια, η ανεργία και τα υψηλά ποσοστά πολιτών που βρίσκονται στα όρια της φτώχειας μπορούν να διαρρήξουν τον κοινωνικό ιστό της χώρας. Ως εκ τούτου κάθε άλλο παρά παρήγορες είναι δηλώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων που επαναλαμβάνουν μονότονα ότι σέβονται τις θυσίες των Ελλήνων.
Η ηθική ρητορική των Ευρωπαίων αξιωματούχων, κυρίως των Γερμανών, δεν μπορεί να επικαλύψει προθέσεις και σχέδια για αλλαγές στην καρδιά του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Η στάση της γερμανικής κυβέρνησης καταδεικνύει ότι επιδιώκει να διευρύνει την ηγεμονία της αλλά και να επιβάλει τους κανόνες της. Οχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Ορθώς, λοιπόν, ο πρωθυπουργός στη Βουλή μίλησε για την «α λα καρτ» ηθική του Βερολίνου καθώς την έχουμε δει πώς εφαρμόζεται. Δηλαδή αποζημιώσεις, κατοχικό δάνειο, Siemens, κέρδη στα γερμανικά ταμεία από την ελληνική κρίση και άλλα πολλά επωφελή για τη γερμανική πλευρά.
Ας κρατήσουμε λοιπόν μια αποστροφή του Φρεντερίκ Μπαστιά, Γάλλου οικονομολόγου και κοινωνιολόγου, περί ηθικής: «Οταν ο νόμος και η ηθική συγκρούονται μεταξύ τους, ο πολίτης έχει τη σκληρή επιλογή είτε να χάσει την αντίληψή του περί ηθικής είτε να χάσει τον σεβασμό του προς τους νόμους».

Ανθρωποι πίσω από τα συρματοπλέγματα

Βλέπουμε τη μεγάλη εικόνα και ορθά. Αλλά καλό είναι να εστιάζουμε και στις «μικρές» εικόνες, αυτές που χαρακτηρίζουν τον πολιτισμό μιας χώρας. Μόλις πριν από λίγες μέρες ήρθε στο φως της δημοσιότητας μια νέα καταγγελία για αναίτια επίθεση εναντίον δύο μεταναστών στο κέντρο της Αθήνας. Τρία «πρωτοπαλίκαρα» φωνάζοντας ότι είναι μέλη της Χρυσής Αυγής χτύπησαν με σιδηρογροθιές τους δύο μετανάστες, που εργάζονταν σε κατάστημα της περιοχής, τραυματίζοντάς τους στο κεφάλι.

Η δεύτερη εικόνα μας ήρθε από τα... κάτεργα του Κέντρου Κράτησης Αλλοδαπών στην Αμυγδαλέζα. Το ανθρώπινο δράμα, τις εικόνες εξαθλίωσης, πόνου και οργής αποτύπωσε ο φωτογραφικός φ

ακός. Ωστόσο, όσο κι αν λένε «μία εικόνα, χίλιες λέξεις», δεν φτάνει εάν δεν δεις από κοντά τα κλουβιά και τις συνθήκες κράτησης στην Αμυγδαλέζα. Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Γιάννης Πανούσης, περιέγραψε με τον πλέον χαρακτηριστικό και αποκαλυπτικό τρόπο την εικόνα.

«Πήγα για να εκφράσω τη θλίψη μου, αλλά με αυτό που είδα είπα ότι ντρέπομαι. Το γνώριζα, αλλά δεν το είχα δει. Ο χειρότερος ρατσιστής να το έβλεπε, νομίζω ότι θα λύγιζε... Δεν μπορεί να υπάρχει αυτό το πράγμα», είπε σχολιάζοντας όλα όσα είδε το περασμένο Σάββατο στο Κέντρο Κράτησης Αλλοδαπών. Ο κ. Πανούσης είπε και κάτι άλλο, προφανώς απευθυνόμενος σε όσους αναφέρουν ότι τα ανοικτά κέντρα θα αυξήσουν την εγκληματικότητα. «Αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι εγκληματίες ούτε φυλακισμένοι. Εχουν μπει παράνομα στη χώρα. Πρέπει να δούμε τι γίνεται με τις επαναπροωθήσεις, αλλά να δούμε τη μεγάλη εικόνα... Μας έλεγε ο υπεύθυνος στην Αμυγδαλέζα ότι 70 επαναπροωθούνται και 700 έρχονται, από τα νησιά πια. Αρα εδώ τίθεται ένα μεγάλο ζήτημα να πιέσουμε την Ευρώπη».

Φωνές που παραπέμπουν σε άλλες εποχές, και τις εκφράζουν και βουλευτές από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, μας γυρνάνε σε κολαστήρια παραδειγματισμού. Ο ακραίος και αγοραίος λόγος που εκστομίζεται δεν τιμά τη χώρα μας. Και αντί να επιδιώκουν, σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Ενωση, μια λύση που θα αναθεωρεί τα μέχρι τώρα πεπραγμένα, που ελάχιστα προσέφεραν, ορισμένοι επιδίδονται στο σπορ της λεξιμαχίας. Προφανώς για ιδιοτελείς σκοπούς.

Είρωνες και “κολλημένοι” στο χθες

Είναι μερικές στιγμές και εικόνες που δεν μπορείς να τις ξεχάσεις. Μένουν στη μνήμη σου, έστω και αν τις έζησες, από ένα παράθυρο του κτιρίου της βουλής, που βλέπει την πλατεία Συντάγματος. Ήταν η 12 Φεβρουαρίου του 2012, πρωθυπουργός ο Λουκάς Παπαδήμος και στην βουλή συζητιόταν το δεύτερο μνημόνιο. Δύο ήταν οι εικόνες. Μέσα στο κοινοβούλιο, βουλευτές, “ανήσυχοι” το έβλεπες σα πρόσωπά τους, περίμεναν να έρθει η ώρα της ψηφοφορίας. Έξω ο κόσμος, από το πρωί μέχρι το βράδυ... Λίγο μετά τις 7 το απόγευμα στην κατάμεστη πλατεία Συντάγματος, πέφτουν ξανά τα δακρυγόνα, οι χειροβομβίδες κρότου – λάμψης. Χημικά και ξύλο. Από το Σύνταγμα δεν φεύγει κανείς. 

 

Στα παράθυρα της βουλής, προς την πλευρά της πλατείας Συντάγματος, έρχονται βουλευτές ρίχνοντας κλεφτές ματιές. Κοιτούν για ένα ή δυο λεπτά και γυρνάνε την πλάτη επιστρέφοντας στην ολομέλεια της βουλής. Την ώρα που οι δυνάμεις καταστολής ψεκάζουν και η ατμόσφαιρα στην πλατεία Συντάγματος, θυμίζει εμπόλεμη κατάσταση, δύο βουλευτές από την Δημοκρατική Αριστερά, είναι δίπλα μου. Ο ένας εκλέχτηκε βουλευτής, ο άλλος βρέθηκε εκτός κοινοβουλίου, στις πρόσφατες εκλογές. Τα όσα αντάλλαξαν μεταξύ τους, βλέποντας στον κόσμο στην πλατεία, δεν γράφονται... Πιθανόν τρόμαξαν από τις αντοχές των διαδηλωτών στην πλατεία Συντάγματος. Λίγες ώρες πριν είχαν ψεκάσει με χημικά το Μανώλη Γλέζο και το Μίκη Θεοδωράκη.

Για την ιστορία το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας στην βουλή κατέγραψε τα εξής:
Συμμετείχαν 278 βουλευτές. 199 ψηφίζουν ναι, 74 όχι, 5 δηλώνουν "παρών", 22 απουσιάζουν. Οι πολιτικές εξελίξεις επιταχύνονται... 

Προχθές, και ενόψει του eurogroup, γέμισε και πάλι η πλατεία Συντάγματος. Χωρίς ΜΑΤ, ξύλο και χημικά. Μια άλλη εικόνα. Χιλιάδες πολίτες, όχι μόνο στην Αθήνα αλλά και σε δεκάδες πόλεις της Ελλάδας, αυθόρμητα και παρά το τσουχτερό κρύο, άφησαν το καναπέ και βγήκαν στους δρόμους. Είναι αστείο λοιπόν, κάποιοι να ειρωνεύονται αυτόν κόσμο, με σχόλια όπως ότι ήταν μια φιλοκυβερνητική διαδήλωση, που θυμίζει άλλες εποχές. Μάλλον δεν κατάλαβαν και ούτε θα καταλάβουν, το απλό και κατανοητό σύνθημα των συγκεντρωμένων. “Ζητάμε ανάσα και αξιοπρέπεια”.

Ανάμεσα στις συμπληγάδες

Οι πρώτες κινήσεις και πρωτοβουλίες της κυβέρνησης είναι απολύτως φυσικό να εστιάζονται στα ευρωπαϊκά φόρα καθώς επιβάλλεται να διαμορφωθεί το κατάλληλο κλίμα για μια νέα συμφωνία. Ταυτόχρονα ωστόσο υπάρχει και το εσωτερικό μέτωπο καθώς η πλειονότητα των πολιτών αναμένει να γίνουν πράξη οι προεκλογικές εξαγγελίες. Ανεξάρτητα από τον χρόνο που θα εφαρμοστούν. Ως προς το πρώτο μέτωπο καλό είναι να θυμηθούμε μια φράση του Γερμανού θεατρικού συγγραφέα και ποιητή Μπέρτολτ Μπρεχτ: «Αυτός που αγωνίζεται μπορεί να χάσει, όμως αυτός που δεν αγωνίζεται ήδη έχει χάσει».

Στον ελάχιστο χρόνο που βρίσκεται στην κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ και οι Ανεξάρτητοι Ελληνες είδαμε το εξής παράδοξο: Κάποιοι να ελπίζουν σε ήττα της ελληνικής κυβέρνησης και να εύχονται η νέα κυβέρνηση να κάνει τη «μεγάλη κωλοτούμπα» για να επανέλθει η χώρα στα «ήρεμα νερά» του μνημονίου. Μάλιστα η χαρά ορισμένων δεν κρύβεται κάθε φορά που έρχεται ένα αυστηρό μήνυμα από την πλευρά της Γερμανίας ή των θεσμικών εταίρων προς την ελληνική κυβέρνηση. Προφανώς όλοι κρίνονται και αυτοί που κυβερνούν αλλά και αυτοί που μέχρι σήμερα από το 2010 και μετά, προκάλεσαν μια μεγάλη καταστροφή στη χώρα, γυρίζοντας τον χρόνο πολλές δεκαετίες πίσω.

Εκτός ωστόσο από τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης για την αναζήτηση μιας κοινής συμφωνίας με τους εταίρους, το δεύτερο μέτωπο αφορά κινήσεις οι οποίες πρέπει να γίνουν τάχιστα ώστε η κρατική μηχανή να αρχίσει και πάλι να λειτουργεί κανονικά. Παράδοξο μεν αλλά στη χώρα μας πάντα συμβαίνει η κρατική μηχανή να εμφανίζει προβλήματα αρρυθμίας προεκλογικά αλλά και μετεκλογικά. Το κρίσιμο ζήτημα είναι οι υπουργοί που βρίσκονται σε κρίσιμα παραγωγικά υπουργεία αλλά και στα οικονομικά να ενεργήσουν με τον όποιο πρόσφορο τρόπο για να ενεργοποιηθούν όλες οι υπηρεσίες.

Πολύ δε περισσότερο όταν καταγράφεται «πάγωμα» των εσόδων του κράτους αλλά και σοβαρή άντληση πόρων στα ασφαλιστικά ταμεία της χώρας. Ο συνδυασμός των πολιτικών πρωτοβουλιών της κυβέρνησης σε διεθνές επίπεδο, με τα πρώτα μέτρα της κυβέρνησης, αποτελεί τη βασική παράμετρο για το σημείο εκκίνησης της οικονομίας.

Από το σημείο «μηδέν» στη νέα ΕΡΤ

Ενα κρίσιμο θέμα, που αποτέλεσε σημείο αντιπαράθεσης και προκάλεσε ακόμη και την αποχώρηση της ΔΗΜΑΡ από την κυβέρνηση Σαμαρά, ήταν ο αιφνίδιος θάνατος της ΕΡΤ. Η νέα διακυβέρνηση, όποια μορφή και αν έχει -συμμαχική ή αυτοδύναμη-, επειγόντως θα πρέπει να απαντήσει στο καίριο αυτό ζήτημα. Η αποκατάσταση της νομιμότητας και τους κράτους δικαίου δεν αποτελεί μόνο δικαίωση όσων εργαζομένων αρνήθηκαν να ενταχθούν στο μόρφωμα της ΔΤ και μετέπειτα ΝΕΡΙΤ, αλλά είναι ζήτημα πρωτίστως της δημοκρατίας.

Τις τελευταίες ημέρες ορισμένοι επιχείρησαν να εμπλέξουν στην πολιτική αντιπαράθεση και την ΕΡΤ, γράφοντας και λέγοντας τουλάχιστον ανοησίες. Διαβάσαμε και ακούσαμε για «κρυφά σχέδια» για «ρεσάλτο» εργαζομένων και το μόνο που δεν ειπώθηκε είναι ότι θα δούμε το βράδυ της Κυριακής «ιπτάμενους κομάντος» να προσγειώνονται στην ταράτσα του κτιρίου της Αγίας Παρασκευής. Αν και ο καθένας αναλαμβάνει την ευθύνη των επιλογών του, ο «ρεβανσισμός» αφορά μίας παλαιάς κοπής πρακτική - επακόλουθο της κομματικής κηδεμονίας της ΕΡΤ, που πρέπει να πεταχτεί στο κάλαθο των αχρήστων.

Η υπόθεση της Δημόσιας Ραδιοτηλεόρασης δεν χωρά σε κομματικές σκοπιμότητες. Το μείζον, λοιπόν, θέμα είναι επιτέλους να συγκροτηθεί ένα δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας, ανεξάρτητος, κόβοντας τον ομφάλιο λώρο από την εκάστοτε κυβέρνηση. Χωρίς τις παθογένειες του πρόσφατου, αλλά και του απώτερου παρελθόντος. Μία ΕΡΤ που δεν θα είναι κυβερνητική, αλλά ούτε διακομματική -κατ' όνομα δημόσια ραδιοτηλεόραση-, που απλώς θα μοιράζει τα ιμάτιά της. Η αξιοκρατία και η αποτελεσματικότητα είναι το μεγάλο ζητούμενο και όχι το μοίρασμα θέσεων στη βάση της κομματικής ταυτότητας και των κομματικών ισορροπιών.

Η επαναφορά της ΕΡΤ στην 11 Ιουνίου του 2013, λίγα λεπτά πριν πέσει το «μαύρο», όσο και αν στέλνει ένα ισχυρό συμβολικό μήνυμα δεν φτάνει... Και αυτό το γνωρίζουν τόσο οι απολυμένοι εργαζόμενοι όσο και η κοινωνία. Το πρώτο βήμα της «επαναφοράς» θα είναι ημιτελές εάν δεν ολοκληρωθεί στη συνέχεια με τον πλέον επίσημο θεσμικό τρόπο, μέσα από τη Βουλή. Με έναν νόμο που θα βάζει τέλος στις παθογένειες λειτουργίας του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα.

Τα «σκονάκια» του 2012

Oλα δείχνουν ότι οι εμπνευστές της στρατηγικής του φόβου ηττήθηκαν, αν και ποτέ δεν μπορείς να μιλάς με βεβαιότητα. Η επαναφορά των εκλογικών διλημμάτων του 2012, με ένα άτεχνο και άγαρμπο τρόπο, φαίνεται πως δεν βρίσκει ευήκοα ώτα στο εκλογικό ακροατήριο. Οι αιτίες πολλές και δεν έχουν σχέση μόνο με όσα ίσως κανείς μπορεί αβασάνιστα να υποστηρίξει, ότι δηλαδή ένα μεγάλο μέρος των πολιτών δεν έχει τίποτα σήμερα να χάσει.
Οι απειλές και οι εκφοβισμοί, η ανάσυρση θεμάτων που κάλλιστα θα μπορούσαν να συζητηθούν σε μη προεκλογική περίοδο, ακόμη και η επίκληση των... εικόνων δείχνουν αδυναμία και ένδεια πολιτικών επιχειρημάτων. Η ΝΔ επιχείρησε να κάνει μισό βήμα, προσπαθώντας να φρεσκάρει την προεκλογική της καμπάνια, αλλά παρέμεινε κολλημένη στη στρατηγική του εκφοβισμού. Επί της ουσίας, μέχρι σήμερα διεξάγει μία αρνητική καμπάνια, επικεντρώνοντας στον βασικό της πολιτικό αντίπαλο. Πολλοί έχουν πει ότι δεν μπορείς να αντιγράφεις το παρελθόν. Δεν μπορείς να μεταφέρεις αυτούσια μια προεκλογική καμπάνια του 2012 στο 2015, όταν στο μεσοδιάστημα έχουν συμβεί πολλά, κυρίως στη λεγόμενη μεσαία και μικρομεσαία τάξη.
Mετά την κωμωδία, γιατί περί κωμωδίας πρόκειται, με τα εκλογικά συνθήματα ότι «θα μας διώξουν από το ευρώ», οι εμπνευστές αυτής της άχαρης εκστρατείας έβγαλαν από την προεκλογική τους φαρέτρα εξαπτέρυγα και... εικόνες. Eνα ακόμη -μοιραίο (;)- λάθος είναι η απόφαση του πρωθυπουργού να μη δεχθεί την τηλεοπτική αντιπαράθεση με τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η υπεροχή των επιχειρημάτων σου, ακόμη και αν χαρακτηρίζεις τον πολιτικό σου αντίπαλο με οξύτατους χαρακτηρισμούς, αντικειμενικά σε οδηγεί αυτόματα σε μία ευθεία αντιπαράθεση ενώπιον του ελληνικού λαού. Εκτός και αν πλέον έχεις καταλάβει ότι ο φόβος υποχωρεί και μια νέα πολιτική πραγματικότητα μπορεί να καταγραφεί το βράδυ των εθνικών εκλογών.
Ωστόσο, πεδίο δόξης λαμπρόν είναι η επόμενη μέρα των εκλογών. Καθώς όλες οι πολιτικές δυνάμεις πιο ψύχραιμες πρέπει να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους σε αυτά που θα έπρεπε να συζητούν τώρα. Τη νέα πορεία διεκδίκησης και ανόρθωσης της Ελλάδας. Eνα ζήτημα εθνικό που αφορά όλους τους Eλληνες.

Είμαστε μια... ωραία ατμόσφαιρα

Εχουμε χάσει τα αβγά και τα καλάθια. Βρισκόμαστε μια ανάσα από τις εκλογές, αλλά μέχρι σήμερα ο δημόσιος διάλογος περιστρέφεται γύρω από ανούσια θέματα, αναδεικνύονται πλευρές ζητημάτων που έχουν συζητηθεί ουκ ολίγες φορές, ενώ τα μείζονα και σημαντικά είναι στο περιθώριο. Μάθαμε απέξω κι ανακατωτά τα πάντα για τον Χριστόδουλο Ξηρό -δυστυχώς και εδώ έγινε προσπάθεια να εμπλακεί η σύλληψή του στο πεδίο της κομματικής αντιπαράθεσης-, γνωρίσαμε στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ με αφορμή δηλώσεις τους και ό,τι άλλο μπορούμε να φανταστούμε.

Περί ορέξεως κολοκυθόπιτα, θα πείτε. Αλλά δεν είναι έτσι. Αν λάβουμε υπόψη τη δημόσια ρητορική των κομμάτων αλλά και τις δηλώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων ή τα δημοσιεύματα διεθνών ΜΜΕ, τότε αβίαστα θα συμπεράνουμε ότι οι εθνικές εκλογές στις 25 Ιανουαρίου είναι οι πιο κρίσιμες μετά τη Μεταπολίτευση. Μάλιστα ακούμε ότι κρίνονται το παρόν και το μέλλον της χώρας μας και ότι το εκλογικό αποτέλεσμα θα κρίνει την πορεία της Ελλάδας για πολλά χρόνια.

Ωστόσο, έτσι όπως διεξάγεται σήμερα ο δημόσιος διάλογος, κάθε άλλο παρά εστιάζει στα μεγάλα και τα σημαντικά. Το παράδοξο είναι ότι η Νέα Δημοκρατία, που σηκώνει στα άκρα την πολιτική αντιπαράθεση με το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, μέχρι σήμερα μόνο κινδυνολογεί. Το πρόγραμμά της παραμένει άγνωστο, προς το παρόν, προφανώς γιατί δεν θέλει να εμπλακεί σε μια συζήτηση που θα παραπέμπει και στις δεσμεύσεις της κυβέρνησης στην τρόικα. Ο ΣΥΡΙΖΑ δημοσιοποίησε το επικαιροποιημένο πρόγραμμά του στο Διαρκές Συνέδριο του κόμματος. Και εδώ, ωστόσο, αν και υπάρχουν πολλά ερωτήματα που χρήζουν απαντήσεως από τον ΣΥΡΙΖΑ, ουδείς τα συζητά και απλά αναλίσκεται ο κάθε κομματικός φορέας να εστιάζει σε αμφίσημες δηλώσεις στελεχών του, προφανώς γιατί εκτιμά ότι με αυτόν τον τρόπο θα σκιάσει την εικόνα του στην κοινή γνώμη.

Ακόμη και τη συζήτηση που έχει ξεκινήσει στην Ευρώπη για την επόμενη ημέρα με αφορμή τη χώρα μας, και το πολύ πιθανό ενδεχόμενο εκλογικής νίκης του ΣΥΡΙΖΑ παρουσιάζεται με λαθεμένο τρόπο. Ετσι για να καταλάβουμε πώς θα πορευτούμε μέχρι το βράδυ των εκλογών.

Το «σαβουάρ βιβρ» των κομμάτων

Στο φόρτε της είναι η στρατηγική της έντασης και της κινδυνολογίας, κυρίως από την πλευρά της Νέας Δημοκρατίας με τον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά να δίνει τον τόνο στη σύντομη και κρίσιμη προεκλογική περίοδο. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί ότι ο ίδιος ο κ. Σαμαράς αποφάσισε να σχολιάζει δηλώσεις στελεχών του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης καθώς φαίνεται κρίθηκε ότι δεν αρκεί μια δημόσια παρέμβαση της Νέας Δημοκρατίας. Η κινδυνολογία έτσι όπως τη ζήσαμε στις εκλογές του 2012 αλλά και τώρα, μπορεί ίσως μόνο να συγκριθεί με όσα έγιναν προεκλογικά το 1981.
Ωστόσο, παρά τις αντιφάσεις που διακρίνει κάθε κόμμα, ποτέ κατά τη διάρκεια της μεταπολίτευσης δεν είδαμε και δεν ζήσαμε αντιπαραθέσεις που έχουν ως σημείο αναφοράς τη στρατηγική της έντασης και της κινδυνολογίας. Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις ασφαλώς δεν έχουν κανόνες "σαβουάρ βιβρ". Δεν εμπνέονται με καλά αισθήματα για τον αντίπαλο. Αλλά υπάρχουν "κόκκινες γραμμές" που δεν θα πρέπει να ξεπερνιούνται.
Κάθε κόμμα που διαθέτει θετική πρόταση για τη χώρα θα πρέπει να κατατίθεται ανοικτά στον λαό. Και δεν θα πρέπει να ετεροπροσδιορίζεται απέναντι στον πολιτικό αντίπαλο. Πολύ πιθανόν ορισμένοι να κινούνται όχι μόνο με το άγχος που τους κατατρέχει, αλλά "βλέποντας" και "διαβάζοντας" ευρήματα των δημοσκοπήσεων. Ωστόσο, υπάρχει ένα αλλά...
Οι ψηφοφόροι, όσοι τουλάχιστον παρακολουθούν τις πολιτικές εξελίξεις, θέλουν να ακούσουν συγκεκριμένα πράγματα. Οπως ποιες θα είναι οι δεσμεύσεις κομμάτων προς την τρόικα. Το περιβόητο "e-mail" που υπουργού Οικονομικών Γκίκα Χαρδούβελη, που είδε το φως της δημοσιότητας, περιλαμβάνει μια σειρά δεσμεύσεις. Θα εφαρμοστούν ή όχι; Θα συνεχιστεί η πολιτική της λιτότητας; Θα υπάρξουν μικρές έστω ανάσες. Και όσα μέχρι σήμερα έχουν ψηφιστεί από τη Bουλή και με Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου, μπορούν έστω και σταδιακά να περνούν στην Iστορία; Οι πολίτες θα κρίνουν και θα αποφασίσουν έχοντας υπόψη τους το νοικοκυριό τους. Και πάνω στα προβλήματά τους ζητάνε απαντήσεις. Ακόμη και αν είναι δύσκολες οι απαντήσεις, το κάθε κόμμα υποχρεούται να καταθέσει το πρόγραμμά του. Και να κριθεί επ΄ αυτού.

Πολιτική αντιπαράθεση, χωρίς κινδυνολογίες

Ας κρατήσουμε ότι στον δρόμο προς τις εκλογές θα διεξαχθεί ένας σοβαρός δημόσιος διάλογος, χωρίς κραυγές και κινδυνολογία, για όλα τα επίδικα. Το αποτέλεσμα της πρώτης ψηφοφορίας, δεν επιτρέπει να λάβουν σάρκα και οστά τα σενάρια που ακούγονται – αν και στην πολιτική όλα είναι ανοικτά – και ως εκ τούτου, το πιο πιθανό ενδεχόμενο είναι να στηθούν κάλπες στις 25 Ιανουαρίου. Για τον λόγο αυτό προέχει να μείνουν στην άκρη οι τρομοκρατικές αναφορές, η κινδυνολογία που σε τελικό βαθμό, δεν τον πληρώνει αυτός που το λέει, αλλά η χώρα και λαός. 

Η επίκληση ότι οι εκλογές αποτελούν “πιστωτικό γεγονός” ή ότι θα αδειάσουν τα ΑΤΜ, ας ελπίσουμε ότι θα μείνουν πίσω και θα ξεχαστούν. Ταυτόχρονα όσοι επικαλούνται τις αγορές για να δικαιολογήσουν όχι μόνο την πολιτική που ακολουθούν αλλά να βάλλουν κατά των πολιτικών τους αντιπάλων συνιστά επί της ουσίας ανοικτή άρνηση της δημοκρατικής εναλλαγής και των αρχών ο λαός να αποφασίζει κυρίαρχα για την χώρα του. Σοβαρή συζήτηση λοιπόν, ακόμη και σκληρή πολιτική αντιπαράθεση, με επιχειρήματα πάνω στο τραπέζι. Το στοίχημα του πολιτικού συστήματος και κυρίως των κομμάτων– αν και όλα δείχνουν ότι η εκλογική αναμέτρηση της 25ης Ιανουαρίου, θα είναι η πιο σκληρή μετά την μεταπολίτευση, είναι να επαναφέρουν στη δημόσια συζήτηση τα πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες. Όπως έχει συμβεί και σε άλλες οριακές, αν μπορούμε να τις χαρακτηρίσουμε ιστορικές στιγμές, η Δημοκρατία, πάντα έστω και με την ψήφο του λαού, έδινε τις δικές της απαντήσεις 

Η προσφυγή στη λαϊκή ψήφο είναι ηλίου φαεινότερον ότι σημαίνει καθαρές - δημοκρατικές λύσεις. Όλα τα άλλα, δια της πλαγίας οδού, για να συντηρηθεί μια κατάσταση, έστω και για λίγους μήνες, τίποτα δεν προσφέρει παρά μόνο μία παράταση που δεν θα ωφελήσει τον τόπο. Η συνυποσχετική εκλογών για αργότερα... πρακτικά οδηγεί την χώρα σε μία πολύμηνη πολιτική κρίση και παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για την χώρα και πρωτίστως για τον λαό.